Historie van koud water therapie

Historie van koude baden in Europa

Watertherapie is zo oud als de mensheid. Het is wonderlijk dat zo'n natuurlijke en effectieve geneeswijze in elk tijdperk opnieuw ontdekt moet worden. Door de geschiedenis heeft de geneeskracht van koud water zich al lang bewezen. Maar het middel is zo eenvoudig, dat het gebruik van koud water snel naar de achtergrond verdween zodra er meer 'hoogstaande' behandelmethoden werden geïntroduceerd.

 

Hippocrates was de eerste die melding maakte van de gezondheidseffecten van koud water. Hij zag het als medicijn tegen bijna elke ziekte en adviseerde gewonde soldaten koude baden te nemen of in de sneeuw te rollen. Homerus vond een warm bad iets voor vrouwen, zieken en oude mensen. Hij adviseerde een koud waterbad voor gestaalde spieren. Verder meldt de geschiedenis dat een serie koude baden de Romeinse keizer Augustus genas van een raadselachtige ziekte waartegen alle andere behandelingen niet hadden geholpen. Meer recent in de geschiedenis maakte de chirurg van Napoleon notitie van gewonde soldaten die in de winter sneller genazen dan de slachtoffers die in de zomer vielen.

 

Begin 1800 maakte de Duitse boer Vincent Priessnitz faam door vele ziekten te genezen met koud water compressen in combinatie met ademhalingsoefeningen en een dieet. Hij kan worden beschouwd als de grondlegger van de moderne hydrotherapie.

Vincent Priessnitz


Een tijdgenoot van Priessnitz, Sebastian Kneipp was wellicht door Priessnitz geinspireerd. Hij genas zichzelf als jongeman van tuberculose door regelmatig in de winter in de ijskoude Donau te gaan zwemmen. In 1894 schreef hij in 'Meine Wasserkur' uitgebreid over de geneeskrachtige werking van zowel warme als koude baden. Deze Kneipp baden zijn later wereld beroemd geworden.

 

Korte historie van winterzwemmen in Nederland

In Nederland gaat de geschiedschrijving van koude baden niet zo ver als in Rusland. Wellicht dat de Germanen vroeger een dergelijke traditie kenden. Er zijn altijd wel een paar aparte eenlingen geweest die zomer en winter door bleven zwemmen, gewoon omdat ze zich er super goed bij voelden. Wim Hof is daar de bekendste van, inmiddels bekender onder de naam 'The Iceman'. Wim is inmiddels ruim 30 jaar actief als ijszwemmer en heeft vele koude records op zijn naam staan. Wim is de laatste jaren uitgebreid onderzocht door de Radboud Universiteit die inmiddels wetenschappelijk bewezen hebben dat de training van Wim Hof vele positieve effecten op de gezondheid heeft.

Wim Hof 'The Iceman'



Historie van koude training in Tibet


In de ruige en koude winters van Tibet is een techniek door Monnikken ontwikkeld om het lichaam diep van binnenuit te verwarmen, Tummo genaamd. Deze van oudsher geheime leer gaat verder dan jezelf opwarmen en wordt ook gebruikt voor spirituele ontwikkeling. Tummo omvat een complex aan yoga-, ademhalings- en meditatie oefeningen. Dit werd voor een gedeelte buiten in de kou beoefent met niet meer dan een katoenen laken om het naakte lichaam. Als de 'Respa' (leraar) vond dat zijn leerling er klaar voor was, kon de monnik examen afleggen en moest dan in 1 etmaal 7 natte lakens met de warmte van zijn lichaam drogen in de vrieskou. Wat training in de kou betreft gaat het bij de Tibetanen dus om buiten zitten en om spirituele ontwikkeling, terwijl het in de Russische traditie om contact met koud water gaat voor het gezondheidseffect.

 

Historie van ijszwemmen in Rusland

In Rusland is een zeer oude traditie van jezelf reinigen in de banja, een hout gestookte sauna met veel vocht. Afkoelen wordt gedaan door een duik in de sneeuw of in een wak. In de nacht van 18 op 19 januari gaan veel Russen 'doopzwemmen'. De Russisch Orthodoxe kerk heeft van dit heidense gebruik een religieuze feestdag gemaakt. Er wordt een wak gehakt in de vorm van een kruis en de priester zegent het water. Vervolgens gaat hij zelf als eerste het water in. Daarna volgt iedereen die zich op deze manier ritueel wil zuiveren voor een goed begin van het nieuwe jaar.


Doopzwemmen in Rusland



 

In de vorige eeuw kreeg Porfiri Ivanov grote bekendheid in de Sovjet Unie door zomer en winter blootsvoets in korte broek door het leven te gaan. Ondanks het feit dat hij door de autoriteiten voor gek werd verklaard kreeg hij een grote groep volgelingen. Ivanov stelde een aantal leefregels op, waaronder dagelijks koude baden, contact van blote voeten met de aarde, wekelijks vasten en iets betekenen voor een ander. Evenals Wim Hof heeft Ivanov een aantal extreme koude records op zijn naam gezet. Bijvoorbeeld een half uur lang naakt vastgebonden staan op de neus van een rijdende locomotief bij een temperatuur van -20. Ivanov heeft koude training in Rusland nog grotere bekendheid gegeven dan het al had.

Russische 'Iceman' P. Ivanov

 



Elke Rus heeft gegarandeerd tenminste 1 persoon in familie of vriendenkring die zich bezig houdt met koude baden. Of ze zijn lid van een z.g. 'Walrusclub' die wekelijks een wak hakken om erin te zwemmen. Of ze doen dagelijks gietingen 'Oblevanieje' met 2 emmers water buiten in de sneeuw. Er zijn ongeveer 1,5 miljoen Russen die regelmatig gaan 'Walrussen'. In Moskou wordt geschat dat er ruim 6000 mensen zijn die regelmatig een duik in een wak nemen. Je kunt gerust zeggen dat koud water training in de genen van de Rus zit.

Walrus Club in Omsk